6 Başlıkta Ödenmeyen Senetler Ve Zaman Aşım Süreleri (TTK. MADDE 646)

 

Zaman zaman hepimiz taksitle ve senetle altın alma veya senetle beyaz eşya veya çeşitli elektronik eşyalara borçlanıyoruz. Tabi bu senetleri kimi zaman ödeyemediğimiz geciktirdiğimiz süreçleride yaşıyoruz. Böyle bir durumda kişilerin aklına gelen sorular arasında senetlerde zaman aşımı süresi var mı, senet zaman aşımı süresi kaç yıl gibi çeşitli sorular geliyor. Bizde merak edenler için senet zaman aşımı süresi ile alakalı tüm detayları ele almak istedik.

Senetlerin zaman aşımına uğramaları birden fazla etkene bağlı olarak değişiklik gösterebilmektedir. Senetlerin zaman aşımına uğrayıp uğramadığından emin olmak için bazı bilgiler konusunda kesin bilgilere sahip olunmalıdır.Senet, kurumların veya kişilerin alacaklarını belgelendirmeleri amacıyla hazırladıkları yazılı dökümanlardır. Bu senetler Türk Ticaret Kanunu’na göre hazırlanırlar. Senetler hazırlanırken alacaklı ve borçlunun yanında kefil de bulunabilmektedir. Yani kefiller de borçlunun sorumluluğunu kabul etmektedirler.

Senet Nedir, Ne İşe Yarar ?

Senetler iki taraf arasında yapılan bir ticari anlaşmada ya da alışverişte ödeme yapması gereken tarafın o an için ödemeyi direkt olarak yapmasının mümkün olmadığı durumlarda oluşturulurlar. Borcunu belirlenmiş daha ileri bir tarihte ödeme sözü veren borçlunun, bu sözünün yazılı hale getirilmiş hali olan senetler; borçlu borcunu söz verdiği tarihte ödemediği takdirde, alacaklının hakkı olan alacağını hukuki yollarla aramasına olanak sağlayarak alıcının mağdur olmamasına yararlar.

Senetlerde yazılı olarak alacaklı taraf, borçlu taraf, eğer ihtiyaç duyulursa kefil, borçlu olunan miktar ve borcun ödeneceği son tarih yazılır. Mutlaka tarafların imzaları da bulunmalıdır. Eğer borçlu, senette belirtilen ödemeyi yine senette belirtilen son ödeme tarihinde ödememişse, alacaklıya alacağını hukuki yollarla talep etme hakkı doğar. Ancak, alacaklının alacağını talep edebilmesi için senedin zaman aşımına uğramamış olması gerekmektedir.

Senetlerin Zaman Aşımı Var Mı, Zaman Aşım Süresi Ne Kadar?

Birden fazla senet şekli olduğu gibi bu senetlerin de doğal olarak birden fazla zaman aşımı süreleri vardır. Kurumlar ya da bankalar arasında değil, kişiler arasında gerçekleştirilen ve sözleşme yerine geçmeye senetler adi senetler olarak adlandırılır. Adi senette zamanaşımı 3 yıldır. Senedin üzerinde belirtilen ödemenin yapılacağı son tarihten itibaren alacaklının senedi icra kanalıyla talep etmesi için 3 yılı vardır. Yani eğer alacaklı borçludan alacağını senetteki son ödeme tarihinde tahsil edemezse, 3 yıl içinde icra yoluyla alacağını talep etme başvurusunda bulunabilir.

Bu 3 yıl içinde, bu başvurusunu ve icra dosyasını her yıl yenilediği takdirde, 3 yıla ek olarak 3 yıl daha senet dosyasını icrada tutabilir. Yani icradaki senetlerde zaman aşımı süresi biraz da icra takip talebinde bulunan alacaklının veya avukatının icra dosyasını takip etmesine bağlıdır.Alacaklılar genelde icra takip işlemi başlatmak istediklerinde vekaletlerini avukatlarına verirler. Böylece bütün süreç avukatları tarafından daha kolay ve akıcı şekilde yönetilebilir.

Her ne kadar “Senet kaç yılda zaman aşımına uğrar?” sorusunun cevabı 3 yıl olarak verilmiş olsa da bazı durumlarda bu sürenin bir önemi kalmayacaktır. Senedin üzerinde yazan son ödeme tarihi geçtikten sonraki 3 yılda icra yoluna başvurulmadığı halde, bu 3 yıldan sonra alacaklı ilamsız icra takibi başvurusunda bulunabilir, ancak bu takip başvurusu borçluya bildirildikten sonra borçlunun bu başvuruya 1 hafta içinde itiraz etme hakkı bulunmaktadır. Eğer borçlu zaman aşımına uğramış olması gerektiği halde ilamsız icra takibi başlatılan bu senete itiraz etmezse borçlunun alacaklıya borcu olduğunu kabul ettiği varsayılır. Bu durumda senet yeniden geçerlilik kazanabilir.

Ödenmeyen Senetlerde Alacaklı Alacağını İcra Yoluyla Nasıl Tahsil Edebilir?

İcraya sevk (Verilen) edilen senetler, devlet tarafından incelenir ve senetlerde herhangi bir oynama, düzeltme, değiştirme ya da zedeleme olmadığına karar verilirse; borçlunun senetteki borcunu ödemesi talep edilir. Eğer borçlunun elinde sentteki borcunu karşılayabilecek kadar para yoksa bu kez dönemin ekonomik şartları ve borçluya ait olan mal varlığının objektif olarak ölçülmüş pazar değeri göz önünde bulundurularak borçlunun alacaklıya olan borcu ederinde mal varlığına el konur.

protestolu senetler

El konulan taşınabilir ya da taşınamaz mallar devlet eliyle açık artırmada satışa sunulur. Açık artırmadaki satış gerçekleştikten sonra elde edilen para alacaklıya verilerek alacaklının mağduriyeti engellenmiş ve senetteki alacak tahsil edilmiş olur.İcraya sevk edilen senetlerdeki borçlunun alacaklıya olan borcunu ödemesinin bir başka yolu da borçlunun, eğer varsa, maaşına haciz konmasıdır. Mahkeme tarafından karar verilen miktar borçlunun maaşından her ay kesilerek alacaklıya verilir ve böylece borçlunun alacaklıya olan borcunu bu şekilde ödemesi sağlanır.

Senet üzerinde yazılı olan borçlunun alacaklıya olan borç miktarı bitene kadar her ay borçlunun maaşından belirlenen miktar tahsil edilmeye devam edilir. Senette yazılı olan borç miktarının tamamı alacaklı tarafından tahsil edildiğinde, borçlunun maaşındaki haciz de kaldırılır.

Türk Ticaret Kanunu, Kıymetli Evraklar, MADDE 646 içeriğini ;

Vereceğimiz http://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.6102.pdf bu linkten inceleyebilirsiniz.

Senetteki Borçlu Kişi Ölürse Ne Olur?

Senetler de diğer bütün mal varlıkları gibi miras yoluyla yasal varislere bırakılmaktadır. Alacaklı borçlunun ölümünden sonra borçlunun yasal varislerinden alacağını aynı şekilde talep etme hakkına sahiptir. Eğer yasal varisler bu borcu ödeyemiyorlarsa alacaklı borçludan miras kalan malların alacağını karşılayacak kadar olan kısmına ortak olarak icra edilmesi talebinde bulunabilir. Yasal varislerin borcu reddetme imkânları ancak mirasın tamamını reddetmeleriyle mümkün olabilir.

Diğer Senet Türleri ve Senet Aşım Süreleri

Adi senetlerde geçerli olan bu zaman aşımı süresi bankalar arasında ya da resmi kurumlar arasında yapılan senetler için geçerli değildir. Bankalar ve resmi kurumlar arasında oluşturulan bu senetler aynı zaman sözleşme niteliği de taşımaktadırlar. Bu tarz sözleşme niteliği taşıyan senetlerde Ticaret Kanunu tarafından senet zamanaşımı 10 yıl olarak belirlenmiştir.

Çeklerin Senet Aşım Süreleri, çeklerdeki zaman aşımı süresi genellikle 6 aydır. Alacaklıyla borçlu arasında bir senet imzalanmamışsa ve alışveriş karşılığı olarak çek tahsil edilmişse, bu çekin alacaklı tarafından 6 ay için bozdurulması gerekir. Doğal olarak da çekin bozdurulabilmesi için borçlunun bu çeki 6 ay içinde karşılayabilmesi gerekmektedir.

Bu Makaleye Yorum Yapın

Henüz yorum yapılmamış.

Sayfa başına git
Önceki yazıyı okuyun:
esnaf kefalet kredisi
9 Ana Başlıkta Esnaf Ve KOBİ Kefalet Kredisi

Yazımıza başlarken ilk olarak sizlerin çok merak ettiği...

taksitli nakit avans hesaplama
Taksitli Nakit Avans Kullanmanın Artı ve Eksileri

Kredi kartından taksitle nakit avans çekmek acil gelişen...

x