Politika Faizi Nedir?

 

Politika faizi kavramı son günlerde sıklıkla duyulmaktadır. Peki, politika faizi nedir? T.C. Merkez Bankası tarafından geçtiğimiz günlerde Döviz kuru yükselişine önlem olarak geçtiğimiz günlerde yüzde 17,75’e çıkardığını duyurması ile gündemden düşmeyen bu kavram, bankaları ve vatandaşları doğrudan etkileyen bir kavramdır.

T.C. Merkez Bankası tarafından ihale edilen bir haftalık repo faiz oranını temsil eden bu kavram, T.C. Merkez Bankası tarafından fonlanan bankaların elde ettikleri fon için bir hafta süre zarfında ödeyecekleri faizi belirlemektedir.

Aylık periyotlar ile yık içinde açıklanan bu faiz türü, geçtiğimiz günlerde yaşadığımız acil durum toplantıları nedeniyle T.C. Merkez Bankası’nın belirlediği tarihlerde yükseltilmesi yaşanabilmektedir.

2018 Yılında Politika Faizinin Seyri Nasıl Gerçekleşti?

18 Ocak 2018 tarihinde toplanan Para Politikası Kurulu, Politika faiz oranı olarak bilinen Geç Likidite Penceresi borç verme faiz oranını yüzde 12,75 olarak belirledi. Kurul toplantısının ardından Politika faizi 2018 yılı macerasına yüzde 12,75 oranı ile başlangıç gerçekleştirdi. 7 Mart 2018 tarihinde gerçekleştirilen Para Politikası Kurulu faiz oranını değiştirmezken sonraki kurul toplantılarında;

  • 25 Nisan 2018 tarihli Para Politikası Kurulu Toplantısında Politika faiz oranı yüzde 13,5’e yükseltildi.
  • 23 Mayıs 2018 tarihli Para Politikası Kurulu Toplantısı kararlarında Politika faiz oranı yüzde 16,5’e yükseltildi.
  • 7 Haziran 2018 tarihli program dışı olarak acil toplanan Para Politikası Kurulu, yüzde 16,5 olan politika faiz oranını yüzde 17,75’e yükseltti.

2018 yılı için geçerli olan son politika faiz oranı yüzde 17,75 olup, ilerleyen dönemlerde ülke ekonomisinde yaşanan gelişmelere bağlı olarak düzenlenecek Para Politikası Kurulu toplantılarında Politika faiz oranının son durumu değişime uğrayabilir.

Politika Faizi Yükselmesi Ne Anlam İfade Etmektedir?

Politika faizi yükselirse ne olur sorusunun sağlıklı bir şekilde cevaplanabilmesi için öncelikle ekonomide yaşanan gelişmeler üzerinden detaylı bir anlatım gerçekleştirmek gerekmektedir. Erken seçim kararının açıklanması ile birlikte yaşanan döviz kuru artışı nedeniyle Para Politikası Kurulu tarafından artırılan faizler pek çok kişiye anlamsız gelebilmektedir. Döviz kurlarının neden arttığı veya döviz kurlarının neden düşürülmesi gerektiği soruları akıllara takılabilir.

Döviz kurlarının artmasının en temel sebebi ülkede meydana gelen yabancı yatırımcı çıkışlarıdır. Bilindiği üzere 2002 yılından itibaren ülkemizde serbest kur uygulanmakta olup Dolar, Euro ve diğer yabancı para birimleri arz/talep piyasasında işlem görmektedir. Ülkemizde dolaşımda olan döviz türlerine olan aşırı talep dolaşımdaki döviz miktarını azalttığı için bu işlemin karşılığı döviz kuru yükselmesi olarak karşımıza çıkmaktadır. Döviz artışları bizim gibi ihracat ağırlıklı ekonomilerde;

politika faizi nedir

  • Yükselen maliyetler nedeniyle fiyat artışları,
  • Yaşanan fiyat artışları nedeniyle yüksek enflasyon,
  • Dövizle borçlu olan ülkemiz, ülkemiz kurumları, özel sektör temsilcileri ve vatandaşların borçlarında meydana gelen artış

Gibi problemlere yol açmaktadır. Döviz kurundaki artışı durdurarak yabancı yatırımcının ilgisinin çekilebilmesi açısından T.C. Merkez Bankası tarafından faizler artırılarak ülkede bulunan risklere karşılık yabancı sermayeye yüksek kazanç fırsatı sunulur. Yabancı sermayenin ülkeye geri dönüşü ile döviz fiyatları düşüşe geçer. Döviz kuru bu şekilde düşürülürken, döviz kurunda meydana gelen artışa neden olan yabancı sermaye çıkışı;

  • Ülkenin barındırdığı jeopolitik riskler nedeniyle,
  • Ülkenin ekonomisinde yaşanan duraklama nedeniyle,
  • Ülkenin hukuk sisteminde yaşanan aksaklıklar nedeniyle,
  • Ülkenin finanse etmesi gereken borçlar nedeniyle,
  • Fed faiz artışının etkisi ile

Gerçekleşmektedir. Döviz kurlarının düşürülmesi amacıyla T.C. Merkez Bankası tarafından kullanılan politika faiz oranı silahı;

fed politika faizi

  • Yabancı sermayeye daha maliyetli ulaşılmasına neden olur.
  • Yabancı krediye daha maliyetli ulaşan bankalar, hizmete sundukları kredi faiz oranlarını yükselterek bu maliyetleri tüketicilere yansıtır.
  • Artan banka faizleri ekonomide durgunluğa neden olur.
  • Yatırımcılar artan faiz oranı nedeniyle sermayelerini yatırıma dönüştürmek yerine mevduat hesaplarında değerlendirmeyi tercih etmektedir.

Görüldüğü gibi politika faizi mevduat faizi oranlarını doğrudan etkilemekte, politika faiz oranlarında meydana gelen artış mevduat faizlerinde de artışa neden olmaktadır. Bu artış kısa vadede döviz kurlarının düşüşünü sağlayarak ekonomide rahatlama oluştursa da uzun vadede çözüm olmaktan çok uzaktadır. Uzun dönemli çözümler için döviz artışına neden olan aksaklıkların giderilmesi gerekirken, faiz oranlarındaki artış bu aksaklıkların düzeltilmesi için hükümetlere zaman kazandırmaktadır. Kazanılan bu zamanın verimli değerlendirilmemesi ekonomik durgunluğa ve dolaylı olarak işsizliğe ve yüksek enflasyona neden olur.

Sıkça Duyulan Faiz Türleri Ne Anlama Gelmektedir?

Piyasa faizi kavramı dışında pek çok farklı faiz türleri ekonomistlerce kullanılmaktadır. Bu faiz kavramlarının ne anlama geldiği anlaşılmadan ekonomik gelişmeler hakkında net bilgi sahibi olunması mümkün olmamaktadır. Aslen paranın maliyeti anlamına gelen faiz, kullanıldığı farklı yerler için farklı isimler alsa da kaba anlamıyla faizin anlamı değişmemektedir. Ekonomistlerin kullandığı bazı faiz oranları aşağıda listelenmiştir.

  • Gösterge Faizi: Ekonomistlerin sıkça kullandığı terimlerden gösterge faizi nedir sorusu merak edilen sorulardandır. Gösterge faizi terimi tahvillerde kullanılmakta olup vadesine 2 yıl kalan tahvillerin faizi için kullanılmaktadır. Bu tahvillerin kupon ödemeleri 3 ayda 1 şekilde gerçekleştirilmektedir.
  • Fonlama Faizi: Para Politikası Kurulu tarafından belirlenen fonlama faizi nedir sorusu merak edilen bir diğer konudur. T.C. Merkez Bankası’nın gecelik olarak sunduğu repoların faizi fonlama faizi olarak adlandırılmaktadır.
  • Piyasa Faizi: Bankalarda işlem yapılırken sıkça duyulan piyasa faizi nedir sorusunun cevabını merak eden vatandaşlarımız için piyasa faizinin bankaların mevduat sahiplerine bankalarına yatırdıkları paralar için ödediği faiz türü olarak cevap verilmektedir.

Bu Makaleye Yorum Yapın

Henüz yorum yapılmamış.

Sayfa başına git
Önceki yazıyı okuyun:
altın kredisi alma şartları
Altın Kredisi Veren Bankalar Ve Şartları

Altın kredisi başvurusu ile altına yapılacak yatırımlar daha...

kredi derecelendirme kuruluşu
Ülkelerin Kredi Notunu Belirleyen Kurum ve Kuruluşlar

Ülke kredi puanı, rating kuruluşları adı verilen kuruluşlar...

x